Mniszek lekarski (pospolity)

Mniszek lekarski lub mniszek pospolity (Taraxacum officinale) można łatwo spotkać na łąkach, trawnikach, nieużytkach i miedzach całego kraju. Kwitnie na żółto, a po przekwitnięciu tworzą się tzw. dmuchawce.

Mniszek jest popularny w strefie klimatu umiarkowanego obu półkul. W Polsce zaczęto dla celów leczniczych roślinę tę uprawiać.

Skąd wzięła się nazwa tego zioła? Otóż po oderwaniu się nasion pozostaje łodyga, która przypomina ogoloną głowę mnicha.

Inne nazwy: mlecz, mleczaj, męska stałość, brodawnik, podróżnik mieczowaty, lwi ząb, wilczy ząb, pąpawa, wole oczy, wołowe oczy, mlecz.

Surowce lecznicze: korzeń i kwiat mniszka, w dietetyce – ziele (liście).

Substancje lecznicze:

Mniszek lekarski właściwości lecznicze i działanie

  • żółciopędne
  • moczopędne
  • żołądkowe

Mniszek lekarski zastosowanie

Korzeń mniszka lekarskiego ma właściwości żółciopędne – pobudza wątrobę do wytwarzania żółci i ułatwia przepływ żółci do dwunastnicy, likwiduje bowiem skurcze mięśni gładkich w przewodzie pokarmowym i drogach żółciowych.

Znosi bóle w drogach moczowych, działa moczopędne, co sprzyja wydalaniu z organizmu szkodliwych produktów przemiany materii. Mniszek jest więc korzystny w leczeniu i zapobieganiu powstawania złogów (zwłaszcza szczawianowych i fosforanowych) w drogach moczowych.

Goryczki z korzeni mniszka zwiększają wydzielanie soku żołądkowego, co ułatwia trawienie pokarmów. Uważa się, że mniszek obniża poziom cukru we krwi i jest cennym lekiem w przypadkach łagodnej cukrzycy w początkowych stadiach.

Kwiat mniszka lekarskiego działa podobnie jak korzenie, ale wykazuje jeszcze silniejsze działanie moczopędne i przeciwzapalne.

Liście (ziele) używa się na sałatki w tzw. „kuracjach wiosennych”.

Medycyna ludowa poleca napary z ziela mniszka jako lek na wysypki oraz na hemoroidy, zaś napary z kwiatów jako wykrztuśny.

Mniszek – przeciwwskazania, skutki uboczne i działania niepożądane!

Nie należy stosować mniszka w razie niedrożności dróg żółciowych, ropniaka pęcherzyka żółciowego, niedrożności jelit. W kamicy żółciowej stosowany może być tylko w porozumieniu z lekarzem.

Mniszek może nasilać dolegliwości żołądkowe w przypadku nadkwaśności soku żołądka, tak jak inne surowce goryczowe.

Mniszek a mlecz

Nazwa mlecz powstała od białego soku, jaki wypływa z łodygi i liści po ich przerwaniu. Jest to jednak nazwa myląca, gdyż istnieje inna roślina o takiej nazwie – Mlecz (Sonchus). I mniszek i mlecz należą do tej samej rodziny astrowatych i nawet wyglądają podobnie. Mlecze były używane jako pasza, szczególnie dla królików. Są również jadalne dla ludzi jako warzywo liściaste. stare liście i łodygi mogą być gorzkie, ale młode liście mają smak podobny do sałaty. Po ugotowaniu smak przypomina boćwinę.

Mlecz sonchus
Dwa gatunki mlecza – Sonchus tenerrimus and Sonchus oleraceus. Popularne chwasty we Włoszech, są gotowane ze spaghetti.

 

Zbiór i suszenie mniszka lekarskiego

Korzenie mniszka wykopuje się jesienią lub wczesną wiosną, wybierając grubsze, których średnica przekracza średnicę ołówka. Suszyć należy w miejscach przewiewnych, ocienionych lub suszarniach.

Liście zbiera się przed kwitnięciem.

Koszyczki kwiatowe zrywamy bez ogonków. Suszyć je należy w podwyższonej temperaturze.

Apteczka Ziołowa, L. M. Krześniak, Wyd. Sport i Turystyka


Macierzanka piaskowa | Malina właściwa | Marchew zwyczajna | Melisa lekarska | Mięta pieprzowa