Arcydzięgiel Litwor (Archangelica) – właściwości i zastosowanie

Arcydzięgiel Litwor (Archangelica officinalis) jest rośliną dwuletnią, wywodzi się z Europy Płn., występuje także na Syberii. W Polsce rośnie dziko w Tatrach i Sudetach. Często jest mylony z popularnym w całym kraju arcydzięglem leśnym. W wielu krajach jest uprawiany.

Dla ludów dalekiej północy, Lapończyków, mieszkańców Grenlandii i Islandii przez wiele wieków arcydzięgiel litwor był jedyną, dającą się uprawiać w tym klimacie rośliną. Gotowano tam świeże baldachy arcydzięgla w mleku reniferów, aż uzyskały konsystencję sera i w takiej postaci spożywano.

Od wieków był używany do zaprawiania wódek i likierów.

Nazwa rośliny wywodzi się podobno od archanioła Gabriela.

Inne nazwy: dzięgiel litwor, ziele ducha świętego, arcydzięgiel lekarski, dzięgiel lekarski, litwor, angelika, anielskie ziele, archangielski korzeń

Surowce lecznicze: korzeń, liście i łodyga, czasem także i nasiona tej rośliny.

Substancje lecznicze:

Arcydzięgiel zawiera ponad 100 związków chemicznych, które są wykorzystywane w lecznictwie. Najważniejsze z nich: olejek eteryczny, związki kumarynowe i furanokumarynowe, garbniki, kwasy organiczne, flawonoidy i sole mineralne.

Arcydzięgiel Litwor – właściwości lecznicze i działanie

  • żołądkowe
  • rozkurczowe
  • uspokajające

Arcydzięgiel Litwor – zastosowanie

Główne właściwości lecznicze arcydzięgla to regulacja pracy przewodu pokarmowego. Jest doskonałym lekiem w przypadkach czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego. Pobudza wytwarzanie soku żołądkowego, a także innych enzymów trawiennych jak pepsyna i pentagastryna. Działa ponadto rozkurczająco na mięśnie przewodu pokarmowego, a zwłaszcza dróg żółciowych. Znosi więc bóle i wzdęcia brzucha. Jest lekiem przy braku łaknienia.

Arcydzięgiel litwor zwiększa także wydalanie moczu, czym przyczynia się do wydalania z organizmu szkodliwych produktów przemiany materii. Cenione jest działanie uspokajające wyciągów z arcydzięgla (podobne do elenium).

Olejek arcydzięglowy ma właściwości bakteriobójcze, niszczy także wiele grzybów, czym przyspiesza gojenie się ran, oparzeń i owrzodzeń. Może być także stosowany w leczeniu bólów korzonkowych, stawowych, mięśniobólów i nerwobólów.

Właściwości uczulające na działanie promieniowania nadfioletowego mogą być wykorzystane w leczeniu łuszczycy i bielactwa.

Arcydzięgiel Litwor – działania i skutki uboczne!

Ludzie spożywający przetwory arcydzięgla przy opalaniu mogą łatwo ulec poparzeniu.

Zbiór i suszenie

Dla celów leczniczych wykopuje się korzenie arcydzięgla w jesieni pierwszego roku lub wiosną drugiego roku życia rośliny. Po przekrojeniu korzenia na 3-4 części należy go suszyć w podwyższonej temperaturze, np. na stygnącej płycie kuchennej lub kaloryferze.

Liście, łodygi i ogonki liści na wino lub do kandyzowania zbiera się w drugim roku życia rośliny.

Nasiona dwuletniej rośliny są używane do destylacji olejku lub na napary.

Apteczka Ziołowa, L. M. Krześniak, Wyd. Sport i Turystyka

Lipa – właściwości

Lipa drobnolistna (Tilia cordata) i Lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos)  Kwiat lipy szerokolistnej i drobnolistnej jest cennym surowcem ze względu na jej właściwości lecznicze. Lipa ma właściwości uspokajające. Jest stosowana w profilaktyce leczeniu

Czytaj więcej »

Cząber Ogrodowy

Cząber ogrodowy pochodzi ze wschodnich rejonów obszaru śródziemnomorskiego. Jest rośliną jednoroczną, dość silnie rozgałęzioną i rosnącą do ok. 30 cm. Ma pojedyncze, małe kwiaty w kolorze białym, fiołkowym lub czerwonawym.

Czytaj więcej »

Kminek Zwyczajny

Kminek zwyczajny (Carum carvi) Kminek jest dwuletnią lub wieloletnią rośliną. W pierwszym roku tworzy rozetę przy ziemi, w drugim wyrastają pędy kwiatowe, ale zdarza się. że kwitnie także w trzecim roku.

Czytaj więcej »
Przewiń do góry